{"id":603,"date":"2016-02-07T13:34:00","date_gmt":"2016-02-07T13:34:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.papatyafunda.com\/?p=603"},"modified":"2020-09-24T23:29:00","modified_gmt":"2020-09-24T23:29:00","slug":"sait-gursoy-4","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.papatyafunda.com\/?p=603","title":{"rendered":"SA\u0130T G\u00dcRSOY"},"content":{"rendered":"\n

E\u011fitim sistemimizdeki de\u011fi\u015fiklikler ne getiriyor?<\/p>\n\n\n\n

Do\u011fru tercih deyince akla gelen ilk isim, Sabah gazetesi yazar\u0131, Bilgi \u00dcniversitesi E\u011fitim Dan\u0131\u015fman\u0131, bir \u00e7ok televizyon kanal\u0131nda reyting rekorlar\u0131 k\u0131ran, e\u011fitim programlar\u0131n\u0131n sunucusu ve haz\u0131rlayan\u0131, sevgili dostumuz Sait G\u00fcrsoy ile r\u00f6portaj serimize devam ediyoruz. TEOG, LYS ve YGS d\u00f6neminde lise ve \u00fcniversite  tercihlerini yapacak \u00f6\u011frenci ve veliler bu \u00f6nemli r\u00f6portaj\u0131m\u0131z\u0131 okumadan se\u00e7im yapmay\u0131n<\/p>\n\n\n\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde vak\u0131f, devlet ve K\u0131br\u0131s olarak 200 tane \u00fcniversite oldu\u011fu i\u00e7in ve hepsinde A b\u00f6l\u00fcm\u00fc olsa bile her yi\u011fidin yo\u011furt yiyi\u015fi  farkl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in \u00fcniversiteleri ayr\u0131d\u0131r. Art\u0131k o y\u00fczden \u00fcniversiteler \u00f6\u011frenciyi de\u011fil, \u00f6\u011frenciler \u00fcniversiteyi se\u00e7mektedirler. Bunun karar\u0131n\u0131 verebilmek i\u00e7inde \u00f6\u011frenci kariyerini ortaya koymas\u0131 laz\u0131m.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Benim kalbimden ge\u00e7en baraj puanlar\u0131n\u0131n daha da y\u00fckseltilmesidir. Ki kalitenin artmas\u0131d\u0131r. Tabi bu yava\u015f yava\u015f olabilir ya da hi\u00e7 taban puan koymazs\u0131n\u0131z, taban puan\u0131 kald\u0131r\u0131rs\u0131n\u0131z, \u00fcniversiteler \u00f6\u011frencisini kendi kriterlerine g\u00f6re se\u00e7er. Yani k\u0131sacas\u0131 Y\u00d6K elinden geldi\u011fince b\u00f6l\u00fcmlere giri\u015fte ve \u00e7\u0131k\u0131\u015fta kaliteyi artt\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00c7ok say\u0131da konferans yapar\u0131m. Derim ki \u2018\u2019gen\u00e7ler birbirinizin g\u00f6zlerine bak\u0131n ne g\u00f6rd\u00fcn\u00fcz\u2019\u2019 diye sorar\u0131m. Derler ki \u2018\u2019ye\u015fil g\u00f6z g\u00f6rd\u00fcm, siyah g\u00f6z g\u00f6rd\u00fcm\u2019\u2019 Ama bir tanesi der ki   \u201chocam beyaz\u0131n \u00fcst\u00fcnde siyah, ye\u015fil g\u00f6rd\u00fcm\u201d i\u015fte bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 fark\u0131d\u0131r. Buna son  derece dikkat etmek laz\u0131m. Bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 farkl\u0131 insanlar hayatta ba\u015far\u0131l\u0131 olabilirler.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sabah Gazetesi k\u00f6\u015fe yazar\u0131 ve Bilgi \u00dcniversitesi\u2019nde E\u011fitim Dan\u0131\u015fman\u0131 Sait hocam g\u00f6rev yap\u0131yorsunuz. Sizinle yaz\u0131lar\u0131m\u0131za, r\u00f6portajlar\u0131m\u0131za devam ediyoruz. Ge\u00e7en sene dershaneler kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131 ve Temel Lise\u2019 ye d\u00f6nd\u00fc. Bunlar\u0131n e\u011fitim hayat\u0131m\u0131zda avantajlar\u0131-dezavantajlar\u0131 nedir sizce?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Biliyorsunuz ge\u00e7en sene al\u0131nan bir kararla dershaneler Temel Liselere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc. Bir k\u0131sm\u0131 da Temel Ortaokul oldu. Bu T\u00fcrk Milli E\u011fitim sistemine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda lise ya\u015fam\u0131nda \u00f6zellikle e\u011fitim art\u0131 \u00f6\u011fretim ile g\u00f6t\u00fcr\u00fclen bir sistemdi. Bu t\u00fcr okullarda yaln\u0131zca \u00f6\u011fretimin g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc s\u00f6z konusu oldu. Ancak Temel Lise\u2019lerin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131yla birlikte T\u00fcrk kamuoyunda bir soru i\u015fareti olu\u015ftu. \u2018\u2019Acaba benim \u00e7ocu\u011fum \u00fcniversiteye haz\u0131rl\u0131kta bu okullarda m\u0131 daha art\u0131l\u0131 olabilir ? Yoksa mensubu oldu\u011fu devlet liseleri ya da \u00f6zel okullarda m\u0131?\u2019\u2019 diye.  Ama sonu\u00e7ta bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda ki bunu \u00fcz\u00fclerek s\u00f6yl\u00fcyorum, devlet liselerinin son s\u0131n\u0131flar\u0131nda %45 bir bo\u015falma oldu. Temel Lise\u2019ler bir Anadolu Lisesi\u2019dir. Mezun olan \u00f6\u011frenciye diploma verecektir ama bir ger\u00e7e\u011fi de ortadan kald\u0131rmamakta yarar var; Temel Liseler 9. S\u0131n\u0131ftan itibaren 12. S\u0131n\u0131fa kadar tabi ki Anadolu Lisesi m\u00fcfredat\u0131n\u0131 uygulayacakt\u0131r ama burada daha \u00e7ok \u00fcniversiteye haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 kullanacaklard\u0131r. Tabi burada \u00fcniversiteye haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 kullan\u0131rken \u00f6\u011frenci sisteme adapte olaca\u011f\u0131 s\u00f6z konusudur. Kariyeri ile ilgili se\u00e7imleri de do\u011fru yapacakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc, bu lisenin temelinde dershanecilik oldu\u011fu i\u00e7in buradaki y\u00f6netici \u00f6\u011fretmen ya da rehber \u00f6\u011fretmenler bu konuyu \u00e7ok iyi bilirler. Ancak benim i\u00e7in bir soru i\u015fareti var. E\u011fitim yok. A\u011fa\u00e7 ya\u015fken e\u011fitilir. Genci hayata at\u0131l\u0131rken e\u011fitmek gerekir. Bu \u00e7al\u0131\u015fma Temel Liseler de olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in benim ku\u015fkum \u015fu; Hi\u00e7 bir sosyal ya\u015fam\u0131 olmayan, hi\u00e7bir alt e\u011fitimini almam\u0131\u015f olan insanlar bu \u00fclkede belirli yerlerde y\u00f6netici olacaklar.<\/p>\n\n\n\n

Sadece s\u0131navlara haz\u0131rlanan ki\u015filer olacaklar\u2026.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tabi sadece s\u0131navlara haz\u0131rlanan  A,B,C,D,E \u015f\u0131klar\u0131na cevap veren gen\u00e7ler de\u011fil de sosyal ya\u015fam\u0131, e\u011fitimde belirli bir d\u00fczenlemeyi alm\u0131\u015f \u00e7ocuklar\u0131n y\u00f6netece\u011fi bir \u00fclke ile bundan hi\u00e7bir \u015fey almam\u0131\u015f bir gencin y\u00f6netece\u011fi \u00fclke aras\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir farkl\u0131l\u0131k olacakt\u0131r. Diyaloglar nas\u0131l olacak? \u0130leride g\u00f6rece\u011fiz. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131l bir farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ya\u015fayaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 tahmin ediyorum. Bu y\u0131l \u00fcniversite sonu\u00e7lar\u0131 a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131nda Temel Liseleri\u2019n kazand\u0131rma oran\u0131 \u00f6zellikle Devlet Liselerinde ve bir miktarda \u00d6zel Liselerden fazla olacakt\u0131r. Bu da kamuoyunda bu liselerin \u00fcniversiteye giri\u015fte ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 yukar\u0131ya \u00e7ekti\u011fi g\u00f6r\u00fclece\u011fi i\u00e7in \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131l sadece lise son s\u0131n\u0131flara de\u011fil art\u0131k 11. S\u0131n\u0131flarda da devlet ya da \u00f6zel liselerde bo\u015falmalar olacak. K\u0131sacas\u0131 Temel Liseler e\u011fitim sistemimizin i\u00e7erisine girmi\u015ftir. Yakla\u015f\u0131k 1200 lise a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.  Bunun art\u0131 ya da eksilerini ileride hep birlikte de\u011ferlendirece\u011fiz.<\/p>\n\n\n\n

Hocam Meslek Liseleri ile ilgili de de\u011fi\u015fiklikler var. Onlara da de\u011finelim isterseniz.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Meslek Liseleri bu y\u0131ldan itibaren kendi alanlar\u0131n\u0131 ilgilendiren b\u00f6l\u00fcmleri se\u00e7tiklerinde art\u0131 puan veriliyordu. Buna ek puan diyorduk biz. Bu y\u0131ldan itibaren kald\u0131r\u0131ld\u0131. Kamuoyunda \u00e7ok \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131kla kar\u015f\u0131land\u0131 \u2018\u2019nas\u0131l eder, nas\u0131l olur?\u2019\u2019 c\u00fcmleleri kullan\u0131ld\u0131. \u015eunu iyi takip etmekte yarar var. 4+4+4 e\u011fitim sistemi getirildi\u011finde sistemin yap\u0131s\u0131nda Meslek Liselerinin ek puan denilen art\u0131s\u0131n\u0131n ortadan kalkaca\u011f\u0131 belliydi. Bu \u00e7ocuklar bu y\u0131l lise sona geldikleri i\u00e7in, uygulama bu y\u0131l yap\u0131laca\u011f\u0131 i\u00e7in kamuoyunda soru i\u015fareti ile kar\u015f\u0131land\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Y\u00d6K’\u00fcn yapt\u0131\u011f\u0131 son de\u011fi\u015fiklikleri, de\u011ferli dostum ve Ni\u015fanta\u015f\u0131 \u00dcniversitesi \u0130cra Kurulu \u00dcyesi Burak K\u0131lan\u00e7’la masaya yat\u0131rd\u0131k. 2016 \u00d6SYS s\u00fcrprizlerle \u00fcniversite adaylar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131. Herkes 6 Ocak 2016’da ba\u015flayacak YGS ba\u015fvurular\u0131na haz\u0131rlan\u0131rken, 1 Ocak’ta YGS baraj puan\u0131n\u0131n 140’tan 150’ye \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kland\u0131. Y\u00d6K’\u00fcn y\u00fcksek\u00f6\u011fretimde kaliteyi art\u0131rmaya y\u00f6nelik hamlelerini s\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcyoruz. Baraj puan\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 da kalite odakl\u0131 bir ad\u0131m. Son y\u0131llarda liseden gelen \u00f6\u011frencilerin akademik bilgi d\u00fczeyinin \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu \u00fcniversite hocalar\u0131nca dile getiriliyordu. Baraj puan\u0131n\u0131n artmas\u0131 \u00fcniversitelerin ho\u015funa gidecek.<\/p>\n\n\n\n

\u00dcniversite adaylar\u0131 ve e\u011fitim d\u00fcnyas\u0131 baraj puan art\u0131\u015f\u0131na odaklanm\u0131\u015fken, 5 Ocak g\u00fcn\u00fc \u00d6SYM web sitesinde 2016 \u00d6SYS k\u0131lavuzu yay\u0131mland\u0131. K\u0131lavuzda Tablo 3a ve 3b’ye bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ek puan uygulamas\u0131n\u0131n kalkt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fck. Bu beklenen bir \u015feydi, zira 2012 tarihli bir genelge ile \u00f6nceden duyurulmu\u015ftu. Ancak herkes i\u00e7in \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 olan 30\/3\/2012’den \u00f6nce liseye kaydolanlar\u0131n ek puandan faydalanmaya devam etmesi oldu. Bunun f\u0131rsat e\u015fitli\u011fini zedeledi\u011fi tart\u0131\u015fmalar\u0131 s\u00fcr\u00fcyor. \u00d6rnek gerekirse, 2010’da \u00f6\u011fretmen lisesine kaydolup 2014’te 90 diploma notuyla mezun olmu\u015f biri, 2016 Temmuz’da \u00f6\u011fretmenlik b\u00f6l\u00fcmlerini tercih ederse okuldan gelen puan\u0131 81 olacak. Oysa 2016’da ayn\u0131 liseden yine 90’la mezun olacak bir adaya okuldan sadece 54 puan gelecek. Aradaki 27 puanl\u0131k fark, kolay kapanacak gibi de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n

Bu noktaya nas\u0131l gelindi\u011fini hat\u0131rlayal\u0131m. Y\u00fcksek\u00f6\u011fretime ge\u00e7i\u015fi 2547 say\u0131l\u0131 kanunun 45. maddesi tan\u0131mlar. Kamuoyunda 4+4+4 diye bilinen kanun ile 2012’de, 2547’nin 45. maddesinde yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikle ek puan uygulamas\u0131 45. maddeden t\u00fcm\u00fcyle \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Herkesin beklentisi ek puan uygulamas\u0131n\u0131n 2016 \u00d6SYS k\u0131lavuzundan da t\u00fcm\u00fcyle \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 idi. Ancak b\u00f6yle olmad\u0131. Eski mezunlar, yeni mezun olacaklara k\u0131yasla yar\u0131\u015fa \u00f6nde girecek. Bu yarg\u0131da s\u0131k\u0131nt\u0131 yaratabilir.<\/p>\n\n\n\n

Bu geli\u015fme hararetle tart\u0131\u015f\u0131l\u0131rken, 7 Ocak g\u00fcn\u00fc Y\u00d6K, ek puan tart\u0131\u015fmas\u0131na yeni bir boyut katt\u0131. Ek Puan uygulamas\u0131n\u0131n Y\u00d6K’\u00fcn yetkisi dahilinde olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, mezun \u00f6\u011frencilerin e\u011fitim ald\u0131klar\u0131 alanlara y\u00f6nlendirilmesi i\u00e7in kanuni d\u00fczenleme gerekti\u011fini vurgulayan Y\u00d6K, Mesleki ve Teknik Orta\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131ndan mezun olanlara art\u0131 puan verilmesi konusundaki olumlu g\u00f6r\u00fc\u015f ve \u00f6nerilerini Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131’na iletti\u011fini bildirdi. 8 Ocak’ta Anadolu Ajans\u0131’n\u0131n ge\u00e7ti\u011fi habere g\u00f6re ise, Y\u00d6K’\u00fcn bu \u00f6nerisi meslek liselerinden MYO \u00f6nlisans programlar\u0131na s\u0131navs\u0131z ge\u00e7i\u015fin kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 da i\u00e7eriyor.<\/p>\n\n\n\n

\u015eimdi top MEB’de. Bakanl\u0131k, Y\u00d6K’\u00fcn bu \u00f6nerisini dayanak kabul edip, 2547 say\u0131l\u0131 kanunun 45. maddesini de\u011fi\u015ftirecek s\u00fcreci ba\u015flatabilir. Bu de\u011fi\u015fiklik 2016 \u00d6SYS tercih d\u00f6nemi \u00f6ncesinde yap\u0131l\u0131rsa, ek puan uygulamas\u0131 s\u00fcrer; yukar\u0131da bahsetti\u011fimiz haks\u0131zl\u0131k ortadan kalkar. De\u011fi\u015fiklikle, s\u0131navs\u0131z ge\u00e7i\u015f 45. maddeden \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131rsa, bu da pek \u00e7ok tart\u0131\u015fmay\u0131 beraberinde getirecektir.<\/p>\n\n\n\n

Bu y\u0131l \u00fcniversiteye giri\u015fte de\u011fi\u015fiklikler oldu mu? Neden?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00dcniversiteye giri\u015fte \u00e7ok de\u011fi\u015fiklikler var. Y\u00d6K\u2019\u00fcn ald\u0131\u011f\u0131 kaliteyi artt\u0131rma karar\u0131na ben de kat\u0131l\u0131yorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc art\u0131k \u00dcniversite de b\u00f6l\u00fcm se\u00e7erken kalitenin artt\u0131r\u0131lmas\u0131 laz\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman o meslekte art\u0131lar\u0131n \u00e7o\u011falmas\u0131 gerekti\u011fine inanan birisiyim. Y\u00d6K ald\u0131\u011f\u0131 bir kararla dedi ki T\u0131p Fak\u00fcltesine girmek isteyen \u00f6\u011frenciler ilk 40 binde olacak. Matematik-Fen 3 (MF3) puan\u0131nda, Hukuk Fak\u00fcltesini se\u00e7eceklerin T\u00fcrk\u00e7e-Matematik 3 (TM3) de ilk 150 bin de olmas\u0131 gerekiyor. M\u00fchendislik b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc se\u00e7mek isteyenlerin Matematik-Fen 4 (MF4) puan\u0131nda  ilk 240 binde, mimarl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7mek isteyenlerinde Matematik-Fen 4 (MF4) puan\u0131nda ilk 200 binde olmalar\u0131 isteniyor. Ancak burada ben gen\u00e7leri ve aileleri uyaray\u0131m. Minik bir kap\u0131 arkas\u0131 konu\u015fmalar\u0131n payla\u015f\u0131m\u0131 olsun. \u015eu anda al\u0131nm\u0131\u015f karar yok ancak \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131l bir\u00e7ok b\u00f6l\u00fcme bu \u015fekil baraj getirilecektir. Bunun nedeni de \u00fcniversiteye girerken b\u00f6l\u00fcmlerin kalitesini artt\u0131rabilmek i\u00e7indir. Ancak burada gen\u00e7lerin atlamamas\u0131 gereken bir olay var. \u0130lk kez sizin arac\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131z ile buradan payla\u015fal\u0131m. Zannedersem \u00f6zellikle bu y\u0131l \u00fcniversiteyi kazanan gen\u00e7ler son s\u0131n\u0131fa geldiklerinde, meslekleri ile ilgili \u2018\u2019mesleki yeterlilik s\u0131nav\u0131\u2019\u2019 kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelecekler. Bu son derece do\u011frudur. Avrupa ve Amerika\u2019da bu yap\u0131lmaktad\u0131r. Girerken siz puan baraj\u0131 koyup kaliteyi artt\u0131r\u0131yorsan\u0131z, \u00e7\u0131karken de bir s\u0131navla kaliteyi artt\u0131rabiliyorsan\u0131z o zaman bu meslekteki insanlar\u0131n A kaliteye yak\u0131n \u015fekilde mesle\u011fini icra etme s\u00f6z konusu olabilir. O y\u00fczden gen\u00e7lere benim tavsiyem \u015fu: \u00dcniversitede herhangi bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc kazand\u0131klar\u0131nda l\u00fctfen \u015funa \u00e7ok dikkat etsinler, oraya 4 y\u0131l lay lay lom de\u011fil, \u00e7ok ciddi baks\u0131nlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc son s\u0131n\u0131fta yap\u0131lacak bir s\u0131navda  e\u011fer yeterlilik s\u0131nav\u0131n\u0131 ge\u00e7emezlerse o diplomay\u0131 yaln\u0131zca duvara asarlar, k\u00fclt\u00fcrl\u00fc bir insan olarak hayatlar\u0131na devam ederler. E\u011fer yeterlilik s\u0131nav\u0131n\u0131 a\u015farlarsa o zaman mesleklerini icra etme \u015fans\u0131na sahip olacaklard\u0131r ki bu son derece \u00f6nemlidir. Y\u00d6K kaliteyi artt\u0131rabilmesi i\u00e7in kotay\u0131 140\u2019dan 150 puana \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131. Tabi bu 140\u2019dan 150\u2019ye \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda kamuoyunda \u2018\u2019bu ne oluyor\u2019\u2019 c\u00fcmleleri kullan\u0131lm\u0131\u015f. Bence bu son derece do\u011fald\u0131r. Zaten 140 puan\u0131n herhangi  bir fonksiyonu yok. 4 testten 4\u2019er net yaparsan toplam 16 netle gen\u00e7 140 puan al\u0131yor. 2 y\u0131ll\u0131k meslek y\u00fcksekokullar\u0131na ya da \u00f6zel yetenek s\u0131nav\u0131 isteyen b\u00f6l\u00fcmler i\u00e7in ba\u015fvuru yapma \u015fans\u0131na sahip olabiliyordu. Ancak burada 150 puana \u00e7\u0131kmas\u0131 biraz kalitenin artmas\u0131 i\u00e7indir. Ve yakla\u015f\u0131k 30 bin \u00f6\u011frenciyi ilgilendiren bir konu. Bu kural ge\u00e7en sene uygulansayd\u0131 30 bin \u00f6\u011frenci baraj alt\u0131 kalm\u0131\u015ft\u0131. Ama bu atla deve de\u011fil. 150 puan\u0131 almak i\u00e7in her b\u00f6l\u00fcmden 5\u2019er net yapsan\u0131z 20 netle rahatl\u0131kla 150 puan alabiliyorsunuz. Esas\u0131nda benim kalbimden ge\u00e7en bu baraj puanlar\u0131n\u0131n daha da y\u00fckseltilmesidir. Ki kalitenin artmas\u0131d\u0131r. Tabi bu yava\u015f yava\u015f olabilir ya da hi\u00e7 taban puan koymazs\u0131n\u0131z, taban puan\u0131 kald\u0131r\u0131rs\u0131n\u0131z, \u00fcniversiteler \u00f6\u011frencisini kendi kriterlerine g\u00f6re se\u00e7er. Yani k\u0131sacas\u0131 Y\u00d6K elinden geldi\u011fince b\u00f6l\u00fcmlere giri\u015fte ve \u00e7\u0131k\u0131\u015fta kaliteyi artt\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Bu \u00e7al\u0131\u015fma ileriki d\u00fczeyde daha de\u011fi\u015fik \u015fekilde gelecek. Buradan 11. S\u0131n\u0131fta okuyan gen\u00e7leri de uyaral\u0131m. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131l s\u0131nav sistemi bu y\u0131l\u0131n ayn\u0131s\u0131 olacakt\u0131r. Herhangi bir de\u011fi\u015fiklik s\u00f6z konusu de\u011fildir. \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 bu y\u0131la benzer \u015fekilde yapmalar\u0131nda yarar var diyorum.<\/p>\n\n\n\n

Mezunlar\u0131n i\u015f bulmas\u0131nda da belki bir art\u0131 olur yeni getirilen sistem? \u00dcniversite se\u00e7erken nelere dikkat etmeli adaylar?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tabi i\u015f bulma konusunda art\u0131 getirecektir. Girerken belli bir s\u0131nav\u0131 ge\u00e7tiyseniz \u00e7\u0131karken de yeterlilik s\u0131nav\u0131n\u0131 a\u00e7t\u0131ysan\u0131z sizin bir art\u0131n\u0131z var. Fakat mezunlar\u0131n i\u015f pozisyonuna girdi\u011finiz zaman tablo \u00e7ok de\u011fi\u015fik bir pozisyona gelir. Tercih yaparken 30 tane tercihi k\u00fc\u00e7\u00fckten sona do\u011fru s\u0131ralayacaks\u0131n. Ba\u015far\u0131 s\u0131randa  nereye yetiyorsa oraya girersin s\u00f6z\u00fc son derece yanl\u0131\u015ft\u0131r. Bunlar 2000\u2019li y\u0131llar l\u00fctfen dikkat edin 16 y\u0131l \u00f6ncesini s\u00f6yl\u00fcyorum 2000\u2019li y\u0131llar, 90\u2019l\u0131, 80\u2019li, 70\u2019li y\u0131llar\u0131 ilgilendirir. \u00c7\u00fcnk\u00fc o zamanlarda \u00fcniversite say\u0131s\u0131 az oldu\u011fu i\u00e7in gen\u00e7 herhangi bir yeri tutturur ve oray\u0131 okumak i\u00e7in gayret ederdi. Ama g\u00fcn\u00fcm\u00fczde vak\u0131f, devlet ve K\u0131br\u0131s olarak 200 tane \u00fcniversite oldu\u011fu i\u00e7in ve hepsinde A b\u00f6l\u00fcm\u00fc olsa bile her yi\u011fidin yo\u011furt yiyi\u015fi  farkl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in \u00fcniversiteleri ayr\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Do\u011fru tercih deyince akla gelen ilk isim, Sabah gazetesi yazar\u0131, Bilgi \u00dcniversitesi E\u011fitim Dan\u0131\u015fman\u0131, bir \u00e7ok televizyon kanal\u0131nda reyting rekorlar\u0131 k\u0131ran, e\u011fitim programlar\u0131n\u0131n sunucusu ve haz\u0131rlayan\u0131, sevgili dostumuz Sait G\u00fcrsoy ile r\u00f6portaj serimize devam ediyoruz. TEOG d\u00f6neminde lise tercihlerini yapacak \u00f6\u011frenci ve veliler bu \u00f6nemli r\u00f6portaj\u0131m\u0131z\u0131 okumadan se\u00e7im yapmay\u0131n.<\/p>\n\n\n\n

Art\u0131k o y\u00fczden \u00fcniversiteler \u00f6\u011frenciyi de\u011fil, \u00f6\u011frenciler \u00fcniversiteyi se\u00e7mektedirler. Bunun karar\u0131n\u0131 verebilmek i\u00e7inde \u00f6\u011frenci kariyerini ortaya koymas\u0131 laz\u0131m. \u00c7e\u015fitli zamanlarda mesleki de\u011fi\u015fikli\u011fe u\u011fray\u0131p, tecr\u00fcbe sahibi olup bunu zaman i\u00e7erisine yayd\u0131\u011f\u0131nda kariyer elde edilecektir. Bunun i\u00e7in gencin iyi \u015fekilde ara\u015ft\u0131rmas\u0131 laz\u0131m. Bu ara\u015ft\u0131rmay\u0131 yaparken de \u00fcniversiteleri  2\u2019ye ay\u0131rmas\u0131 laz\u0131m. E\u011fitim b\u00f6l\u00fcm\u00fc, \u00f6\u011fretim b\u00f6l\u00fcm\u00fc. \u00d6\u011fretim b\u00f6l\u00fcm\u00fc derken bir kere o b\u00f6l\u00fcm\u00fcn akademik kadrosunu \u00e7ok iyi ara\u015ft\u0131rmas\u0131 laz\u0131m. Se\u00e7ece\u011fi b\u00f6l\u00fcmde \u00f6\u011fretim \u00fcyesi say\u0131s\u0131 tamsa herhangi bir problem yoktur. Bunlar Akademik olarak e\u011fitim verebilirler. Ancak art\u0131k hayata profesyonel olarak at\u0131lacaklar\u0131 i\u00e7in o b\u00f6l\u00fcme d\u0131\u015f d\u00fcnyadan hangi profesyoneller geliyor onu \u00f6\u011frenmesi gerekir. \u0130kinci obje burslard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Burslar\u0131 al\u0131rken siz ne kadar burs veriyorsunuz c\u00fcmlesi de\u011fildir. Burslar %100 ile %25 aras\u0131 de\u011fi\u015fir. \u015eunu sormak laz\u0131m. Bu burslar\u0131 hangi \u015fartlar alt\u0131nda kesmiyorsunuz. S\u0131n\u0131fta kal\u0131rsam, dondurursam, ya da puan\u0131m d\u00fc\u015ferse e\u011fer t\u00fcm bunlar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 8 d\u00f6nem hi\u00e7 bir \u015fart aramadan bursunuzu kesmiyoruz c\u00fcmlesi kullan\u0131l\u0131yorsa bu ge\u00e7erlidir. \u0130leride ba\u015far\u0131 i\u00e7in art\u0131k b\u00f6l\u00fcm de\u011fil o b\u00f6l\u00fcm\u00fcn yan\u0131na ek donan\u0131mlar getirmesi laz\u0131m. Bu ne  anlama gelir?<\/p>\n\n\n\n

Siz A b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc kazanm\u0131\u015fs\u0131n\u0131zd\u0131r ama ben hangi ba\u015fka b\u00f6l\u00fcm\u00fc se\u00e7ip \u00e7ift anadal yapabilirim diyerek kendinizi donatacaks\u0131n\u0131z. \u0130\u015fe girerken soruyorlar \u2018\u2019Yurtd\u0131\u015f\u0131nda e\u011fitim ald\u0131n\u0131z m\u0131?\u2019\u2019 Ekonomik olarak bir tablo de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Erasmus denen bir hadise vard\u0131r. Erasmus ile yurtd\u0131\u015f\u0131na devletin cebinize verece\u011fi 400 dolar ile yurtd\u0131\u015f\u0131na gidebiliyorsunuz. O zaman \u015funu soracaks\u0131n\u0131z. \u2018\u2019Benim se\u00e7ti\u011fim b\u00f6l\u00fcme Erasmus veriyor musunuz?\u2019\u2019 ve \u2018\u2019Beni hangi profesyonel kurumlarla staj yapt\u0131racaks\u0131n\u0131z?\u2019\u2019 \u00c7\u00fcnk\u00fc i\u015fe girerken \u2018\u2019Mesle\u011finiz ile ilgili \u00f6n bilgiye sahip misiniz\u2019\u2019 diye de soruyorlarlar. Ve en \u00f6nemlisi Y\u00fcksek Lisans\u0131n\u0131z var m\u0131 yok mu? Bunlar komplike bir araya geldikten sonra \u00f6\u011frenci kariyerini olu\u015fturabilir. Ve  biraz \u00f6nce sordu\u011funuz sorunun cevab\u0131 i\u015f d\u00fcnyas\u0131nda art\u0131 olabilir mi? C\u00fcmlesini kullanabilir. Ancak birde i\u015fin e\u011fitim k\u0131sm\u0131 vard\u0131r. Temel Liselerde olu\u015fan e\u011fitim eksikli\u011fi \u00fcniversitelerde tamd\u0131r. Yaz\u0131l\u0131 CV, v\u00fccut dili CV\u2019si, sosyal medya kullanma CV\u2019si, ya da \u2018\u2019hangi kaliteli yerlerde staj yapt\u0131r\u0131yorsunuz? Ne \u015fekilde ben i\u015f d\u00fcnyas\u0131nda hareket edebilirim?\u2019\u2019 gibi cevaplar\u0131 aramas\u0131 laz\u0131m.<\/p>\n\n\n\n

Gen\u00e7 4 ya da 5 y\u0131l i\u00e7erisinde kendini \u00fcniversitede iyi haz\u0131rl\u0131yorsa, getirilecek olan yeterlilik s\u0131nav\u0131n\u0131 da a\u015fabiliyorsa o zaman hayata 1-0 \u00f6nde at\u0131l\u0131r. Ama \u015funu unutmas\u0131n hayata 1-0 \u00f6nde at\u0131lmak i\u00e7in bir s\u00fcr\u00fc insan s\u0131radad\u0131r. 2023 y\u0131llar\u0131nda i\u015f d\u00fcnyas\u0131 tam donan\u0131ml\u0131, kendine g\u00fcvenen, ara\u015ft\u0131rmac\u0131 olan, giri\u015fimci olan bir nesil olacak. \u00c7ok say\u0131da konferans yapar\u0131m. Derim ki \u2018\u2019gen\u00e7ler birbirinizin g\u00f6zlerine bak\u0131n ne g\u00f6rd\u00fcn\u00fcz\u2019\u2019 diye sorar\u0131m. Derler ki \u2018\u2019ye\u015fil g\u00f6z g\u00f6rd\u00fcm, siyah g\u00f6z g\u00f6rd\u00fcm\u2019\u2019 Ama bir tanesi der ki \u2018\u2019 hocam beyaz\u0131n \u00fcst\u00fcnde siyah, ye\u015fil g\u00f6rd\u00fcm\u2019\u2019 i\u015fte bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 fark\u0131d\u0131r. Buna son  derece dikkat etmek laz\u0131m. Bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 farkl\u0131 insanlar hayatta ba\u015far\u0131l\u0131 olabilirler.<\/p>\n\n\n\n

YGS<\/strong><\/p>\n\n\n\n

YGS\u2019ye gelelim. YGS bu y\u0131l Mart ay\u0131 i\u00e7erisinde yap\u0131lacak. Gen\u00e7ler son derece ciddi haz\u0131rlan\u0131yorlar. Ama burada gen\u00e7leri uyaral\u0131m. Ge\u00e7en sene YGS ve LYS\u2019 ye giren arkada\u015flar bir \u00f6nceki y\u0131la g\u00f6re sorularda minik de\u011fi\u015fiklikler g\u00f6rd\u00fcler. Ge\u00e7en y\u0131la kadar \u00f6rne\u011fin; lokantaya gittiniz tavuk suyu \u00e7orba i\u00e7eceksiniz. 10 y\u0131ld\u0131r i\u00e7ti\u011finiz \u00e7orba ayn\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc onu haz\u0131rlayan 10 y\u0131ld\u0131r ayn\u0131 ki\u015filerdi. \u00c7orban\u0131n tad\u0131 de\u011fi\u015fik, \u00e7\u00fcnk\u00fc a\u015f\u00e7\u0131 ve \u00e7orbay\u0131 haz\u0131rlayanlar de\u011fi\u015fti. Ancak bu y\u0131l ayn\u0131 kadro oldu\u011fu i\u00e7in herhangi bir de\u011fi\u015fiklik olmayacakt\u0131r. YGS 160 dakikada 40\u2019ar sorudan olu\u015fan matematik, fen, T\u00fcrk\u00e7e ve sosyal sorular\u0131  var.160 soru. 1 sorunun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 1 dakika. Sorular daha \u00e7ok 6,7,8. S\u0131n\u0131f altyap\u0131, lise 1 a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 ve  lise 4\u2019e kadar devam eden ard\u0131\u015f\u0131k konulardan olu\u015fabilir. LYS\u2019 ye g\u00f6re basit bir s\u0131nav olacakt\u0131r. Biraz ciddi \u00e7al\u0131\u015fan bir gen\u00e7 LYS\u2019yi ba\u015far\u0131yla ge\u00e7ebilecektir. Sorulara bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda %10\u2019u \u00e7ok kolay, %20\u2019si kolay, %40\u2019n\u0131n normal, %20\u2019sinin zor, %10\u2019unun da \u00e7ok zor oldu\u011funu g\u00f6receksiniz. \u00d6nemli olan \u00e7ok soru yapmakt\u0131r. Yapamad\u0131\u011f\u0131n\u0131z sorular\u0131 ellemeyeceksiniz. Bir de kafadan cevap atmay\u0131n\u0131z. 4 yanl\u0131\u015f 1 do\u011fruyu g\u00f6t\u00fcrece\u011fi i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z do\u011frular bir bir gidebilir. Mesela iki tane gen\u00e7 Matematik testini \u00e7\u00f6z\u00fcyor. Ay\u015fe ile Ahmet. 1,2,3\u2019 \u00fc yapt\u0131lar 4\u2019e geldiler yapam\u0131yorlar. Ay\u015fe diyor ki benim prensibim var yapmadan di\u011fer soruya ge\u00e7mem. Ahmet diyor madem % 10 \u00e7ok kolay var ben kolaylar\u0131 yapmaya \u00e7al\u0131\u015fay\u0131m. Yapamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 atl\u0131yor. 5 dakikan\u0131n sonunda Ay\u015fe 1 zor soru \u00e7\u00f6z\u00fcp 1 puan al\u0131rken, Ahmet 3 kolay soru \u00e7\u00f6z\u00fcp 3 puan al\u0131yor. Kim kimden daha \u00e7ok yaparsa onun kazanaca\u011f\u0131 bir sistemle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. Deneme s\u0131navlar\u0131nda yapamad\u0131klar\u0131 sorunun neden, ni\u00e7in, nas\u0131llar\u0131n\u0131 ertesi g\u00fcn bran\u015f \u00f6\u011fretmenlerine sorsunlar onlar cevaplayacaklard\u0131r. Ancak benim tavsiyem s\u0131navdan bir hafta \u00f6nce 4 ayr\u0131 kurumun deneme s\u0131navlar\u0131na ba\u015flas\u0131nlar. Daha sonra yapamad\u0131klar\u0131n\u0131 sorsunlar.<\/p>\n\n\n\n

Her hal\u00fckarda Cuma g\u00fcn\u00fc 2015 YGS\u2019yi \u00e7\u00f6zs\u00fcnler. Benim tahminim 2015 YGS\u2019nin bir benzeri olacak. Birde \u015funu yiyin, bunu yiyin s\u00f6zlerini bir kenara koysunlar. Sonu\u00e7ta kendi ya\u015fam tarzlar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmiyorlarsa uyku, yemek, hareket gibi s\u0131navda istedikleri sonucu elde edebileceklerdir. LYS\u2019 ye girdikten sonra \u00e7ok \u00f6nemli olan tercih d\u00f6nemidir. Tercih d\u00f6neminde muhakkak rehberlik \u00f6\u011fretmenleri onlara yard\u0131mc\u0131 olacak.<\/p>\n\n\n\n

Te\u015fekk\u00fcrler.<\/p>\n\n\n\n

Veliler hangi liseleri tercih etmelidir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

TEOG\u2019tan sonra her y\u0131l oldu\u011fu gibi lise se\u00e7imi gelecek. Bir \u00f6nceki y\u0131l gibi olsayd\u0131 ben derdim ki \u015fu Anadolu lisesi bu Anadolu lisesi, \u015fu yabanc\u0131 okul diyebilirdim. Ancak ge\u00e7en y\u0131l bu c\u00fcmlemi biraz yumu\u015fatt\u0131m. Dedim ki \u2018\u2019 \u00e7ocu\u011funuzun \u00fcniversiteye haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 istiyorsan\u0131z benim \u00e7ocu\u011fumu 9. S\u0131n\u0131ftan itibaren nas\u0131l \u00fcniversiteye haz\u0131rl\u0131yorsunuz.\u00a0 \u00dcniversite s\u0131nav sonu\u00e7lar\u0131 nedir? Ve en \u00fcst \u00f6\u011frenci ile en alt \u00f6\u011frenciye ayn\u0131 seviyede mi test uygulan\u0131yor, yoksa bilgi seviyelerine g\u00f6re ayr\u0131 ayr\u0131 testler uygulan\u0131p a\u015fa\u011f\u0131dan yukar\u0131ya \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra m\u0131 ortak s\u0131nav yap\u0131yorsunuz\u2019\u2019 bu sorular\u0131 sormalar\u0131 gerekir. Benim g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm kadar\u0131yla devlet okullar\u0131nda okullar\u0131n y\u00f6neticileri ve \u00f6\u011fretmenlerin iyi niyeti \u00e7er\u00e7evesinde ellerinden geldik\u00e7e \u00fcniversiteye haz\u0131rlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Ancak bu nereye kadar gider soru i\u015fareti. \u00d6zel okullara bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda m\u00fckemmel olarak \u00fcniversiteye haz\u0131rl\u0131k yap\u0131yorlar. Demek ki TEOG sonunda Anadolu Lisesi kazanan \u00f6\u011frenciler kafalar\u0131nda soru i\u015fareti olacak. \u2018\u2019Ben bu okula gideyim mi, gitmeyeyim mi?\u2019\u2019 Benim tahminim alt k\u00fclt\u00fcr olan tarihsel Anadolu Liseleri d\u0131\u015f\u0131nda, di\u011fer Anadolu liselerini kazanan \u00f6\u011frenciler gitmeyecekler ve temel liseyi se\u00e7ecekler. Gitseler dahi 11. S\u0131n\u0131fta o Anadolu liselerinden ayr\u0131lacaklar, kendilerine en yak\u0131n temel liseye gidip 11-12\u2019yi orada g\u00f6receklerdir. O konular\u0131 \u00e7ok iyi d\u00fc\u015f\u00fcnmelerinde yarar var. 2 y\u0131l \u00f6ncesi okul se\u00e7imi gibi de\u011fil. \u00c7ok farkl\u0131 bir se\u00e7imi g\u00f6t\u00fcrecekler. Okulun altyap\u0131s\u0131, \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, okulun laboratuvarlar\u0131, testler, ka\u00e7 \u00e7e\u015fit test, kitaplar bunlar hep ara\u015ft\u0131racaklard\u0131r. \u00dcniversiteye haz\u0131rl\u0131kta dershane g\u00f6revi g\u00f6rd\u00fckleri i\u00e7in okul art\u0131 dershane gibi ara\u015ft\u0131rmaya girmek zorundad\u0131r. Benim \u00e7ocu\u011fum Anadolu Lisesi kazand\u0131 deyip etraflar\u0131na hava basmas\u0131nlar, 11\u2019e geldiklerinde pi\u015fman olurlar. Di\u011fer okullarda at\u0131 alan \u00dcsk\u00fcdar\u2019\u0131 ge\u00e7er. Bu y\u00fczden tercihlerde mahallesindeki Anadolu Lisesi\u2019ni kazansa dahi bir temel liseye gitmeleri s\u00f6z konusu olabilir. Bunu unutmamalar\u0131nda yarar var.<\/p>\n\n\n\n