{"id":2142,"date":"2021-01-30T00:57:37","date_gmt":"2021-01-30T00:57:37","guid":{"rendered":"http:\/\/www.papatyafunda.com\/?p=2142"},"modified":"2021-01-30T00:57:40","modified_gmt":"2021-01-30T00:57:40","slug":"turk-dunyasi-gonullusu-hayatini-egitim-ve-tarihe-adamis-prof-dr-abdulvahap-kara","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.papatyafunda.com\/?p=2142","title":{"rendered":"T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 G\u00f6n\u00fcll\u00fcs\u00fc, hayat\u0131n\u0131 e\u011fitim ve tarihe adam\u0131\u015f Prof. Dr. Abdulvahap Kara"},"content":{"rendered":"\n

Mimar Sinan \u00dcniversitesi Tarih B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00f6\u011fretim \u00fcyesi Prof. Dr. Abdulvahap Kara hocam\u0131z, \u00f6rnek bir insan ve muhte\u015fem bir hoca tarihimiz ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz konusunda yapt\u0131\u011f\u0131 benzersiz \u00e7al\u0131\u015fmalar ve yeti\u015ftirdi\u011fi de\u011ferli \u00f6\u011frenciler i\u00e7in ve t\u00fcm T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 i\u00e7in \u00e7ok de\u011ferli. Yazd\u0131\u011f\u0131 makalerle, kitaplarla ve verdi\u011fi konferanslarla bizlere atayurdumuzun de\u011ferlerini tan\u0131tan Abdulvahap Kara hocama  ve onun izinden y\u00fcr\u00fcyen de\u011ferli \u00f6\u011frencilere \u00e7ok te\u015fekk\u00fcrler. En son g\u00fcncellemi\u015f oldu\u011fu eseri Gamal\u0131 Ha\u00e7 ile K\u0131z\u0131l Y\u0131ld\u0131z Aras\u0131nda Cengiz Da\u011fc\u0131 hakk\u0131nda ve kariyerinin s\u00fcrecini bizlere anlatt\u0131. Buyrun ders al\u0131nacak hayat \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fcn s\u00f6yle\u015fisine…<\/p>\n\n\n\n

\"1_120\"\/<\/figure>\n\n\n\n

Merhaba hocam, nas\u0131ls\u0131n\u0131z? Sizi biraz kendi a\u011fz\u0131n\u0131zdan tan\u0131yabilir miyiz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u0130nsan\u0131n kendi kendini tan\u0131tmas\u0131 biraz garip olur ama, ben Kazak T\u00fcrk\u00fc bir ailenin \u0130stanbul\u2019da do\u011fan bir evlad\u0131y\u0131m. Dolay\u0131s\u0131yla T\u00fcrkiye-Kazakistan aras\u0131nda hatta T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 aras\u0131nda bir k\u00f6pr\u00fc veyahut da bir k\u00fclt\u00fcr el\u00e7isi olmak gibi bir davam\u0131z var. T\u00fcrkiye\u2019de oldu\u011fumda Kazakistan\u2019\u0131, Kazakistan\u2019da oldu\u011fumda da T\u00fcrkiye\u2019yi anlatmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum.<\/p>\n\n\n\n

Bu konuda \u00e7ok ba\u015far\u0131l\u0131s\u0131n\u0131z hocam s\u00fcrekli aktifsiniz, etkinlikleriniz s\u00fcr\u00fcyor biz de takip ediyoruz.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Esta\u011ffurullah, yani iki k\u00fclt\u00fcr\u00fc de iyi bildi\u011fimiz i\u00e7in, ba\u015fka bir deyi\u015fle hem T\u00fcrkiye\u2019de do\u011fduk hem de ailemiz Kazak k\u00f6kenli oldu\u011fu i\u00e7in iki k\u00fclt\u00fcr aras\u0131nda b\u00fcy\u00fcd\u00fcm. Akademisyen olunca, hele tarih\u00e7i olunca da, bu i\u015fi bilimsel temelde sa\u011fl\u0131kl\u0131 yapma imkan\u0131m\u0131z da olmu\u015f olabilir. Asl\u0131nda benim tarih\u00e7im olmamda T\u00fcrkiye\u2019de Kazak bir ailenin evlad\u0131 olmam\u0131n pay\u0131 b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc ben asl\u0131nda teknik bir adam\u0131m. Bo\u011fazi\u00e7i \u00dcniversitesi\u2019nde elektronik okudum, mezuniyetten sonra Atat\u00fcrk Havaliman\u0131nda kontrol kulesinde elektronik b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131m. O d\u00f6nemde \u201cBiz Kazaklar T\u00fcrkiye\u2019de ne ar\u0131yoruz? Ni\u00e7in anavatandan g\u00f6\u00e7 ettik? Sovyetler Birli\u011fi neden Kazakistan\u2019\u0131 i\u015fgal etmi\u015f?\u201d gibi sorular akl\u0131ma tak\u0131lmaya ba\u015flad\u0131. Ayr\u0131ca, So\u011fuk Sava\u015f d\u00f6nemi, Kazakistan ve T\u00fcrkiye iki farkl\u0131 blokta yer al\u0131yor. \u0130ki \u00fclke aras\u0131nda hi\u00e7bir ili\u015fki yok. Sovyetler Birli\u011fi ile ilgili ara\u015ft\u0131rmalar sak\u0131ncal\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc kom\u00fcnizm propagandas\u0131 yapmakla su\u00e7lanabiliyorsunuz. Bundan dolay\u0131 da Kazak tarihi \u00fczerine yeterli say\u0131da kitap yok. Bu da bizi bu ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 kendimin yapmas\u0131 gerekti\u011fi karar\u0131na g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. Oysa, \u00e7ok ilgin\u00e7tir ortaokul ve lisede en sevdi\u011fim ders matematik, hi\u00e7 sevmedi\u011fim ders ise tarihti.<\/p>\n\n\n\n

\"3_102\"\/<\/figure>\n\n\n\n

\u00d6yle mi? Kimse duymad\u0131. (g\u00fcl\u00fc\u015fmeler)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc tarihi sevdiren \u00f6\u011fretmenlerdir. Benim talihsizli\u011fim iyi bir tarih \u00f6\u011fretmenine rast gelmemi\u015f olmamd\u0131 herhalde.<\/p>\n\n\n\n

O y\u00fczden \u015fimdi siz \u015fahane bir \u00f6\u011fretmen oldunuz, \u00f6\u011frencileriniz \u00e7ok \u015fansl\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tarih \u00f6\u011fretmenlerim hep ezberletirlerdi, ben de ezberden ho\u015flanmazd\u0131m. Ama matemati\u011fe b\u00fcy\u00fck ilgim vard\u0131. Matematikte ba\u015far\u0131l\u0131yd\u0131m, teknik konulara yatk\u0131nd\u0131m. O y\u00fczden liseden sonra elektronik e\u011fitimi ald\u0131m, fakat \u015fartlar ve kader bizi daha sonra sosyal bilimlere itti. \u0130\u015fte havaalan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken o sorular\u0131n cevab\u0131n\u0131 bulmak i\u00e7in bir kere daha \u00fcniversite okumaya, tarih tahsil etmeye karar verdim ve \u0130stanbul\u2019da hangi tarih b\u00f6l\u00fcm\u00fc iyidir diye sordum. Dediler, \u0130stanbul \u00dcniversitesi Tarih B\u00f6l\u00fcm\u00fc ve tekrar s\u0131nava girdim, ilk tercihim oydu ve kazand\u0131m. Bundan dolay\u0131 kendimi Allah\u2019\u0131n \u015fansl\u0131 kulu olarak g\u00f6r\u00fcyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc dileklerim yerine geliyor.<\/p>\n\n\n\n

Ne g\u00fczel kalbiniz temiz hocam. O y\u00fczden istedikleriniz oluyor ma\u015fallah<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Liseden sonra elektronik okuyaca\u011f\u0131m dedim, oldu. \u00c7\u00fcnk\u00fc ticaret lisesi mezunuyum; y\u00fcksek tahsilde normalde ekonomi veya i\u015fletme gibi bir b\u00f6l\u00fcm okumam laz\u0131md\u0131. Ancak lise son s\u0131n\u0131fta elektroni\u011fe merak sard\u0131m. Dolay\u0131s\u0131yla \u00fcniversitede elektronik okudum. Sonra da havaalan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken de tarihe merak sard\u0131m. Allah\u2019tan babam\u0131n maddi durumu yerindeydi. Kendisinden ikinci \u00fcniversite i\u00e7in izin istedim: \u201cBaba bir \u00fcniversite daha okusam ne dersiniz?\u201d O da: \u201cOku evlad\u0131m, okuyabildi\u011fin kadar. Maddi durumum var, desteklerim. Biz g\u00f6\u00e7te do\u011fduk, g\u00f6\u00e7te ya\u015fad\u0131k. Hayat\u0131m\u0131z s\u0131k\u0131nt\u0131larla ge\u00e7ti, okuyamad\u0131k. Benim seni okutmaya yetecek mal\u0131m m\u00fclk\u00fcm var. \u0130stedi\u011fin kadar oku\u201d, – dedi. B\u00f6ylece tarih okuduk. Orda da \u015fans\u0131m yine yaver gitti ve yetenekli gen\u00e7lere \u00f6zel bir \u00f6nem veren de\u011ferli hocam Prof. Dr. G\u00fcl\u00e7in \u00c7andarl\u0131o\u011flu\u2019yla tan\u0131\u015ft\u0131m. Onun destekleriyle bug\u00fcnlere geldim.<\/p>\n\n\n\n

\"5_83\"\/<\/figure>\n\n\n\n

Prof. Dr. G\u00fcl\u00e7in \u00c7andarl\u0131o\u011flu hocam\u0131z da bir ekol ve efsane bir \u00f6\u011fretmen<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Birinci s\u0131n\u0131ftan hocam\u0131z beni g\u00f6z\u00fcne kestirmi\u015f. Tabii tecr\u00fcbeli hoca. Hangi \u00f6\u011frenciden akademisyen olur, biliyor. Ge\u00e7enlerde bir konferansta hocam anlatm\u0131\u015ft\u0131: \u201cBen akademisyen olacak \u00f6\u011frenciyi g\u00f6z\u00fcnden tan\u0131r\u0131m\u201d dedi\u011fini duyan bir gen\u00e7 hocaya gidiyor ve soruyor: \u201cHocam ben de akademisyen g\u00f6z\u00fc var m\u0131?\u201d Hoca diyor ki, \u201cOnu anlamam i\u00e7in seni bir de s\u0131n\u0131fta g\u00f6rmem laz\u0131m (g\u00fcl\u00fc\u015fmeler). Yani ders esnas\u0131nda s\u0131n\u0131fta nerede oturursun. \u00c7al\u0131\u015fkan \u00f6\u011frenciler en \u00f6n s\u0131rada oturur. Ayr\u0131ca ders dinlerken g\u00f6z\u00fcn parl\u0131yor mu? Hocan\u0131n verdi\u011fi \u00f6devleri tam ve zaman\u0131nda yap\u0131yor musun? Tavsiye etti\u011fi kitaplar\u0131 okuyor mu? Derste ilgin\u00e7 ve zekice sorular soruyor musun? \u0130\u015fte bunlar oldu\u011fu zaman sende bir \u0131\u015f\u0131k var demektir.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Hoca bir de anket yapard\u0131. O zamanlar \u00f6yle facebook, instagram gibi sosyal medya falan yok. \u015eimdi biz \u00f6\u011frenciyi tan\u0131mak istedi\u011fimizde i\u00e7in facebook sayfas\u0131na bak\u0131yoruz. Ne payla\u015f\u0131yor, neler yaz\u0131yor? Oradan bir fikir edinebiliyoruz. O d\u00f6nemde bunlar yok tabi, birinci s\u0131n\u0131fa ba\u015flayan \u00f6\u011frencilere \u00f6zel haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 sorular\u0131 i\u00e7eren bir anket verirdi. Tarih b\u00f6l\u00fcm\u00fc ka\u00e7\u0131nc\u0131 tercihiniz, kitap okumay\u0131 seviyor musun, hobilerin ne? gibi sorular. Ben tarih ilk tercihim diye cevaplay\u0131nca, beni yan\u0131na \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131. Sen tarihe bilin\u00e7li ve isteyerek gelmi\u015fsin, senden bir \u015fey olur, dedi ve i\u015fte ondan sonra hocan\u0131n takibine girdik.<\/p>\n\n\n\n

Daha sonra bir Avrupa ser\u00fcvenimiz oldu. Tabi bu arada tarihten mezun olmu\u015ftuk. Elektronik mesle\u011fini b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131k. \u00c7al\u0131\u015fma alan\u0131m\u0131 b\u00fct\u00fcn benli\u011fimizle sosyal bilimlere kayd\u0131rm\u0131\u015ft\u0131k. \u00c7\u00fcnk\u00fc sosyal bilimler \u00fczerine ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n verdi\u011fi manevi haz hi\u00e7bir \u015feyde yok. Ticarette, parada, pulda da bulamazs\u0131n\u0131z. Teknik bir m\u00fchendis de olabilirsin, doktor da olabilirsin, hatta \u00e7ok para da kazanabilirsin ama yazd\u0131\u011f\u0131n bir kitab\u0131n veya makalenin yay\u0131nland\u0131\u011f\u0131n\u0131, okurlar\u0131n be\u011fenisini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde duydu\u011fun sevin\u00e7 ve mutlulu\u011fu ba\u015fka hi\u00e7bir \u015feyde bulamazs\u0131n\u0131z.<\/p>\n\n\n\n

\"1_121\"\/<\/figure>\n\n\n\n

Siz bilimi paradan \u00fcst\u00fcn g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz i\u00e7in elbette ki, o yolda ilerlmi\u015fsiniz, mesaj\u0131n\u0131z\u0131 iletmi\u015f olduk hocam<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dolay\u0131s\u0131yla teknik mesle\u011fimi de b\u0131rakt\u0131m, babam\u0131z\u0131n deri d\u00fckkan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 da istemedim. \u00d6\u011frenciyken babam ve amcam\u0131n Kapal\u0131\u00e7ar\u015f\u0131\u2019n\u0131n yan\u0131nda Sepet\u00e7i Han\u2019daki deri ma\u011fazas\u0131nda bo\u015f vakitlerimde ve hafta sonlar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131m. Turistlere deri giyim e\u015fyalar\u0131 sat\u0131\u015f\u0131 yapard\u0131m. Hep \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131m bo\u015f durmazd\u0131m. Zaten babam ortaokul y\u0131llar\u0131nda hafta sonlar\u0131 ve yaz tatillerinde deri at\u00f6lyesinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131p bu i\u015flere al\u0131\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Ancak, ben ilkokul y\u0131llar\u0131ndan kitap okumaya d\u00fc\u015fk\u00fcnd\u00fcm. Paraya pula d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcm yoktu. Belki baz\u0131lar\u0131nca bu pek ak\u0131ll\u0131 tercih olarak g\u00f6r\u00fclmeyebilir.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7ok da ba\u015far\u0131l\u0131s\u0131n\u0131z ve \u00e7ok b\u00fcy\u00fck i\u015flere imza at\u0131yorsunuz.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ben hayat\u0131mdan memnunum. Allah\u2019a \u00e7ok \u015f\u00fck\u00fcr \u015fimdi beni T\u00fcrkiye, Kazakistan ve d\u00fcnyan\u0131n ba\u015fka bir\u00e7ok \u00fclkesinde bilim \u00e7evreleri tan\u0131yor. Kitaplar\u0131m, makalelerim okunuyor.  Ama ticaretle u\u011fra\u015f\u0131p zengin biri olsayd\u0131m, beni ka\u00e7 ki\u015fi tan\u0131rd\u0131 acaba? \u0130dealist biriyim, iyi niyetle her \u015feye ko\u015fmaya, yeti\u015fmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. Niyet iyi olunca, sizin bir yard\u0131mc\u0131n\u0131z oluyor. O da Y\u00fcce Rabbimiz. Siz iyi niyetle, kar\u015f\u0131l\u0131k beklemeden \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsan\u0131z Allah da yard\u0131m ediyor. Ticarette b\u00f6yledir, siz biriyle ortakl\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman e\u011fer iyi niyetliyseniz, i\u015finiz rast gidiyor. Ama art niyetliyseniz, \u015firket \u00e7ok kazanmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda orta\u011f\u0131n\u0131z\u0131 bertaraf edip t\u00fcm karlara tek ba\u015f\u0131ma sahip olay\u0131m gibi art niyetli d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrseniz, o i\u015finiz ters gider. Siz hem kendinizin, hem de orta\u011f\u0131n\u0131z\u0131n hakk\u0131n\u0131 g\u00f6zetirseniz i\u015finiz rast gider. \u015eimdi bunun gibi, bizim her \u015feyden \u00f6nce niyetimiz halis, yazarken \u00e7izerken birilerine yaranmak ve birilerini g\u00f6zden d\u00fc\u015f\u00fcrmek gibi amac\u0131m\u0131z olmaz. Sadece toplumun menfaati, T\u00fcrk milletinin tarihini ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc tan\u0131tmak gibi iyi niyetli bir amaca y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Bu sebeple topluma hizmet maksad\u0131yla sosyal bilimlere odakland\u0131k. \u0130\u015fte bizi bu \u015fartlar, tarih b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden mezun olduktan sonra havaalan\u0131ndaki i\u015fi b\u0131rak\u0131p o zamanlar Sultanahmet\u2019te bulunan Ba\u015fbakanl\u0131k Osmanl\u0131 Devlet Ar\u015fivlerinde \u00e7al\u0131\u015fmaya s\u00fcr\u00fckledi.<\/p>\n\n\n\n

\"2_113\"\/<\/figure>\n\n\n\n

Bir Almanya maceran\u0131z var hocam onu anlat\u0131r m\u0131s\u0131n\u0131z?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Onu da anlat\u0131r\u0131m. \u015eimdi konuya devam edeyim. \u00dcniversite bittikten sonra Turgut \u00d6zal d\u00f6nemiydi, Ermeni meselesi d\u00fcnya g\u00fcndemine oturmu\u015f, Osmanl\u0131 ar\u015fivleri \u00f6nem kazanm\u0131\u015ft\u0131. Bu sebeple 1980\u2019lerin ikinci yar\u0131s\u0131nda Osmanl\u0131 Ar\u015fivlerine \u00e7ok say\u0131da Osmanl\u0131ca bilen uzman al\u0131nd\u0131. Biz de tarihten mezun olan s\u0131n\u0131f arkada\u015flar\u0131m\u0131zla m\u00fcracaat ettik ve s\u0131nav\u0131 kazand\u0131k. \u0130ki sene kadar ar\u015fivde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. 1987\u2019lerin sonunda Almanya\u2019daki H\u00fcrriyet Radyosu Kazak T\u00fcrk\u00e7esi yay\u0131nlar\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn dil bilen uzman al\u0131m\u0131 i\u00e7in imtihan a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131. Bu imtihana Kazak\u00e7a ve \u0130ngilizce iyi bilenler m\u00fcracaat edebiliyordu. Baz\u0131 b\u00fcy\u00fcklerimiz beni i\u015faret etmi\u015fler, bundan benim haberim yoktu. \u00c7\u00fcnk\u00fc o d\u00f6nemde T\u00fcrkiye\u2019deki Kazak gen\u00e7leri aras\u0131nda en iyi Kazak\u00e7a bilen benmi\u015fim.<\/p>\n\n\n\n

Bir alanda uzman olmak da aran\u0131lan ki\u015fi yap\u0131yor insan\u0131, nas\u0131l geli\u015ftirmi\u015ftiniz Kazak\u00e7a dil bilginizi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Anlatay\u0131m. Ben \u00f6\u011frencilik y\u0131llar\u0131mda SSCB i\u00e7inde yer alan Kazakistan\u2019da yurtd\u0131\u015f\u0131yla temas kuran \u201cVatan\u201d ad\u0131nda bir derne\u011fin bulundu\u011fundan haberdar oldum ve ona mektup yazd\u0131m. O dernek bana Kiril harfli Kazak\u00e7a romanlar g\u00f6ndermeye ba\u015flad\u0131. Fakat Kiril alfabesini bilmiyordum. \u00d6nce bu alfabeyi \u00e7\u00f6zd\u00fcm. Sonra bakt\u0131m romanlardaki baz\u0131 Kazak\u00e7a kelimeleri de anlam\u0131yorum. Kazak ailesindenim. Anam babam evde devaml\u0131 Kazak\u00e7a konu\u015fuyor. Ama benim ailem tahsilli insanlar de\u011fil, okuma yazmay\u0131 bile sonradan \u00f6\u011frenmi\u015f insanlar. Kazak\u00e7a bilgimiz \u201cnas\u0131ls\u0131n, iyi misin, ne var, ne yok, gel ye, i\u00e7, gel, otur\u201d gibi g\u00fcnl\u00fck konu\u015fma diliyle s\u0131n\u0131rl\u0131yd\u0131. Bu sebeple romanlardaki edebi Kazak\u00e7ay\u0131 anlam\u0131yordum. Bir s\u00f6zl\u00fck ihtiyac\u0131m vard\u0131. Ama T\u00fcrkiye\u2019de o d\u00f6nemde Kazak\u00e7a s\u00f6zl\u00fck bulmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi. Bunun \u00fczerine o y\u0131llarda T\u00fcrkiye Kazaklar\u0131 i\u00e7inde kitaplar yazan, ara\u015ft\u0131rmalar yapan Halife Altay isminde bir b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz vard\u0131. Ara s\u0131ra evine gider, sohbet eder. Verdi\u011fi kitaplar\u0131 okurdum. B\u00f6yle bir s\u00f6zl\u00fck belki onda olabilirdi. Tahminim do\u011fru \u00e7\u0131kt\u0131. Onda iki ciltlik Kazak\u00e7adan Kazak\u00e7aya izahl\u0131 s\u00f6zl\u00fck varm\u0131\u015f. Onu bir g\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne \u00f6d\u00fcn\u00e7 ald\u0131m. Fotokopiciye g\u00f6t\u00fcr\u00fcp fotokopi yapt\u0131r\u0131p kitap gibi ciltlettim. B\u00f6ylece bir s\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcm olmu\u015f oldu. Hi\u00e7 unutmuyorum, yaz\u0131n s\u0131cak g\u00fcnlerinde arkada\u015flar\u0131m top oynuyor, ko\u015fturuyor, denizlere girip serinliyorlar. Ben ise evde oturmu\u015f kitap okuyorum, bilmedi\u011fim kelimeleri s\u00f6zl\u00fckten bak\u0131yorum. Ama i\u015fte bunlar benim Kazak\u00e7a bilgimi muazzam geli\u015ftirmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n

\"3_103\"\/<\/figure>\n\n\n\n

Kimse sizi zorlam\u0131yor i\u00e7inizden geliyor i\u015fte, tabi bu da ba\u015far\u0131y\u0131 getiriyor. En b\u00fcy\u00fck \u00f6rne\u011fi de sizsiniz<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tabi ak\u015famlar\u0131 ben de arkada\u015flar\u0131mla top oynamaya \u00e7\u0131k\u0131yorum ama akl\u0131m derdim kitap. Bir de ben k\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcmden beri kitap kurduyumdur. \u0130lkokul, ortaokul s\u0131ralar\u0131nda bo\u015f vakitlerimde hep kitap okurdum. Mesela \u00fc\u00e7 be\u015f arkada\u015f mahallede, sokakta oyun oynar\u0131z.<\/p>\n\n\n\n

Devaml\u0131 birbirimizin evlerine de gider, oynar\u0131z. Ben bir eve gitti\u011fimde hemen kitapl\u0131klara, raflara bakar\u0131m bu evde kitap var m\u0131 diye. Orada bakt\u0131m g\u00fczel roman veya hikaye kitab\u0131 var, \u201carkada\u015flara siz oynamaya devam edin, ben \u015fu kitab\u0131 okuyay\u0131m\u201d, derdim. Bazen \u00fc\u00e7-d\u00f6rt saat k\u0131m\u0131ldamadan kitap okumaktan boynum, s\u0131rt\u0131m tutulurdu, ama elime ald\u0131\u011f\u0131m kitab\u0131 bitirmeden kalkmazd\u0131m. B\u00f6yle bir kitap hastas\u0131yd\u0131m. \u0130\u015fte bu kitap sevgisi bana gen\u00e7li\u011fimde bol bol Kazak\u00e7a romanlar\u0131 okumama sebep oldu. Fakat sonradan anlad\u0131m ki, yurtd\u0131\u015f\u0131na kom\u00fcnist propaganda amac\u0131yla kurulmu\u015f olan Vatan cemiyetindeki \u00e7al\u0131\u015fanlar da ak\u0131ll\u0131 ve k\u00fclt\u00fcrl\u00fc insanlarm\u0131\u015f. Bana g\u00f6nderdikleri kitaplar Kazak Edebiyat\u0131\u2019n\u0131n \u00f6nde gelen klasik eserleriymi\u015f. Muhtar Avezov, Sabit Mukanov, Gabit M\u00fcsirepov ve Saken Seyfullin gibi Kazak Edebiyat\u0131n\u0131n \u00f6nemli yazarlar\u0131n\u0131n kitaplar\u0131n\u0131 g\u00f6ndermi\u015fler. Hepsi kaliteli romanlar. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda Bo\u011fazi\u00e7i \u00dcniversitesi\u2019nde elektronik okurken \u0130ngilizcemi geli\u015ftirmi\u015ftim, Kazak\u00e7am da iyi. Dolay\u0131s\u0131yla H\u00fcrriyet Radyosu\u2019ndaki b\u00fcy\u00fcklerim (onlar\u0131n bir\u00e7o\u011fu daha \u00f6nce T\u00fcrkiye\u2019den i\u015fe al\u0131nm\u0131\u015f kimselerdi) demi\u015fler ki, Abdulvahap Kara\u2019y\u0131 bulun, mutlaka s\u0131nava m\u00fcracaat etsin. B\u00f6ylece benim s\u0131navdan haberim oldu. Fakat asl\u0131nda benim H\u00fcrriyet Radyosu\u2019nda \u00e7al\u0131\u015fmaya pek niyetim yoktu. Ama beni kand\u0131rd\u0131lar biliyor musun?<\/p>\n\n\n\n

Nas\u0131l yani? Sizi kand\u0131r\u0131p m\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmaya ikna ettiler, hocam?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Evet. Bunu \u0130stanbul \u00dcniversitesi T\u00fcrkiyat Enstit\u00fcs\u00fc M\u00fcd\u00fcr\u00fc olan bir Kazak a\u011fabeyimiz yapt\u0131. O zamanlar bu enstit\u00fc benim tarih tahsili yapt\u0131\u011f\u0131m Laleli\u2019deki \u0130stanbul \u00dcniversitesi Edebiyat Fak\u00fcltesinin yan\u0131ndaki Seyyid Hasan Pa\u015fa Medresesinin i\u00e7indeydi. Dersten \u00e7\u0131k\u0131nca, bazen bo\u015f vakitlerimde oraya giderdim. Sa\u011folsun, bu b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz benimle ilgilenir, \u00e7ay, kahve \u0131smarlar. Tarih, k\u00fclt\u00fcr ve edebiyat \u00fczerine sohbet ederdik. Ancak, bu a\u011fabeyimiz o d\u00f6nemde memur maa\u015flar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu i\u00e7in yurtd\u0131\u015f\u0131na gitmeyi, \u00f6zellikle H\u00fcrriyet Radyosu\u2019nda \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 \u00e7ok istiyordu. Radyo s\u0131nav a\u00e7\u0131nca ilk o gitti. Bilgili ve k\u00fclt\u00fcrl\u00fc oldu\u011fu i\u00e7in s\u0131nav\u0131 kazand\u0131 ve d\u00f6nd\u00fc. Bana \u201c\u0130ki ki\u015fi daha al\u0131nacak, istersen sen de gir s\u0131nava, belki kazan\u0131rs\u0131n, birlikte \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131z\u201d dedi. Ben: \u201cYok, gitmem. Ne yapaca\u011f\u0131m Almanya\u2019da gurbette.<\/p>\n\n\n\n

Ben burada iyiyim. Sevdi\u011fim i\u015fte, ar\u015fivde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. Maddi bir s\u0131k\u0131nt\u0131m da yok. T\u00fcrkiye gibi cennet bir yer varken, buradan ayr\u0131lmam\u201d, – dedim.<\/p>\n\n\n\n

O zamanlar gen\u00e7ler Almanya\u2019ya gitmek i\u00e7in can at\u0131yor. Fakat bende \u00f6yle \u015fey yok. Sonra o abimiz beni kand\u0131rd\u0131 dedi ki: \u201cYa senin M\u00fcnih\u2019te bir k\u0131z karde\u015fin yok mu?\u201d Dedim ki: \u201cVar\u201d. \u201cSen bu s\u0131nava gitmek i\u00e7in m\u00fcracaat edersen radyo s\u0131nav i\u00e7in sana Almanya vizesi alabilmen i\u00e7in bir davetiye yollar, u\u00e7ak biletin gelir, bir de 20-30 Mark g\u00fcnl\u00fck yevmiye al\u0131rs\u0131n. B\u00f6ylece on g\u00fcn Almanya\u2019da kal\u0131r s\u0131nava girersin, hem de karde\u015fini ziyaret edersin. Sonra kazansan da gitmezsin. Seni zorla m\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131racaklar\u201d dedi. Teklif \u00e7ok mant\u0131kl\u0131 geldi ve kabul ettim.<\/p>\n\n\n\n

B\u00f6ylece s\u0131nav i\u00e7in M\u00fcnih\u2019e gittik. S\u0131navda bir Amerikal\u0131 bana \u0130ngilizce haber metinleri getirdi onlar\u0131 Kazak\u00e7a\u2019ya \u00e7evirmemi istedi. Bunun \u00fczerine \u201c\u00c7evireyim, ama hangi alfabeyle yazaca\u011f\u0131m. T\u00fcrkiye\u2019de do\u011fdum; Latin harflerini bilirim, Kazakistan\u2019\u0131n Kiril Rus alfabesini bilirim, Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019da Kazaklar Arap alfabesini kullan\u0131yor, onu da bilirim. Bu \u00fc\u00e7 alfabeden hangisini kullanay\u0131m\u201d dedim.<\/p>\n\n\n\n

Benim Arap alfabesiyle Kazak\u00e7a yazmay\u0131 \u00f6\u011frenmem de ilgin\u00e7 bir hik\u00e2yedir. 1978\u2019de \u00c7in reform yap\u0131p yurt d\u0131\u015f\u0131na a\u00e7\u0131l\u0131nca, Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019da bizim akrabalar \u00e7\u0131kt\u0131. Onlardan mektup gelmeye ba\u015flad\u0131. Onlar mektuplar\u0131nda Arap harflerini kullan\u0131yorlard\u0131. Kimse bunu okuyam\u0131yordu. Sadece Hamza \u0130nan isminde ya\u015fl\u0131 bir dedemiz var. O okuyabiliyordu. Mektup gelince babam: \u201cO\u011flum \u015fu mektubu dedene okut bakal\u0131m ne diyorlar.\u201d Ben de dedeme okuturdum. Sonra bir hafta ge\u00e7er babam: \u201cO\u011flum \u015fimdi git dedene ve cevaben \u015f\u00f6yle \u015f\u00f6yle bir mektup yazd\u0131r.\u201d Ben dedeme mektubu yazd\u0131r\u0131yorum ama dedem ya\u015fl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in yaz\u0131s\u0131 kargac\u0131k burgac\u0131k \u00e7ok k\u00f6t\u00fc, hani biz Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019i okudu\u011fumuz i\u00e7in Haf\u0131z Osman\u2019\u0131n harflerine al\u0131\u015f\u0131k oldu\u011fumuzdan o yaz\u0131y\u0131 be\u011fenmiyorum. Kendi kendime dedim ki, \u201cYaz\u0131y\u0131 \u00f6\u011frenece\u011fim. Hem de dedemden daha g\u00fczel yazaca\u011f\u0131m. Hatta bunu g\u00f6r\u00fcnce dedem, kendi mektuplar\u0131n\u0131 da bana yazd\u0131racak.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Hocam \u00e7ok azimlisiniz, bravo<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00d6\u011frenmeye merakl\u0131y\u0131m. Arap harfleriyle Kazak\u00e7a yazmay\u0131 \u00f6\u011fretecek \u00e7evremde kimse yok. Ancak, Osmanl\u0131ca\u2019n\u0131n Arap harfleriyle yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyorum. Bu sebeple eski kitaplar satan Beyaz\u0131t\u2019taki sahaflara gittim. Oradan Osmanl\u0131ca Okuma Anahtar\u0131 diye bir kitap sat\u0131n ald\u0131m, ona bakarak Osmanl\u0131ca yazmay\u0131 \u00f6\u011frendim.<\/p>\n\n\n\n

S\u00fcpersiniz hocam<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Fakat Osmanl\u0131ca ile bizim Kazaklar\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 Arap yaz\u0131lar\u0131n\u0131n imlalar\u0131 birbirinden farkl\u0131ym\u0131\u015f. \u00c7o\u011funu anlamakla birlikte baz\u0131 Kazak\u00e7a okunu\u015f ve yaz\u0131l\u0131\u015flar\u0131 anlayamad\u0131m. Bir g\u00fcn \u00f6\u011frenciyim, o zaman Bo\u011fazi\u00e7i \u00dcniversitesi\u2019nde son d\u00f6nemimdi. Belediye otob\u00fcs\u00fcnde Zalebay Teyci isimli Kazaklardan ya\u015fl\u0131 bir b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcze rastlad\u0131m. Onun ge\u00e7mi\u015fte memlekette \u00f6\u011fretmenlik yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 duymu\u015ftum. \u201cEski yaz\u0131 biliyor musunuz, bana \u00f6\u011fretir misiniz?\u201d diye sordum. \u201cEvlad\u0131m bunu \u00f6\u011fretecek gen\u00e7 bulam\u0131yorum. Seve seve \u00f6\u011fretirim. Hafta sonu evime gel\u201d, dedi.<\/p>\n\n\n\n

Tesad\u00fcf de\u011fil tabii siz kalpten istemi\u015fsiniz, \u00e7ok da \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fs\u0131n\u0131z Allah kar\u015f\u0131n\u0131za \u00e7\u0131karm\u0131\u015fs\u0131n\u0131z ne mutlu<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tabii sonra evine gittim bir Cumartesi g\u00fcn\u00fc, evinde dolaptan eskiden kalma bir kitap getirdi. Bu, Kazaklar\u0131n me\u015fhur \u015fairlerinden Abay Kunanbayo\u011flu\u2019nun Arap harfli eski bask\u0131 bir \u015fiir kitab\u0131ym\u0131\u015f. Ondan birka\u00e7 sayfa okudu bana. Ben de birka\u00e7 soru sordum: \u201cNi\u00e7in bu b\u00f6yle okunuyor? Bu neden b\u00f6yle?\u201d gibi. O da \u00e7ok g\u00fczel a\u00e7\u0131klad\u0131. Anlad\u0131m. \u201cTamam, art\u0131k \u00f6\u011frendim. Bir daha gelmeyece\u011fim. Bu yaz\u0131y\u0131 \u00e7\u00f6zd\u00fcm. Te\u015fekk\u00fcr ederim\u201d dedim ve eve geldim. G\u00fczel bir mektup yazd\u0131m. Dedeme g\u00f6t\u00fcrd\u00fcm ve dedim ki: \u201cDede ben kendimce bir mektup yazd\u0131m. Bir okur musunuz, hatas\u0131, eksi\u011fi var m\u0131?\u201d Dedem mektubu eline ald\u0131, okudu. \u201cO\u011flum hi\u00e7bir hata yok, hatta benimkinden g\u00fczel yazm\u0131\u015fs\u0131n. Bundan sonra benim mektuplar\u0131 da sen yazacaks\u0131n. Benim katibim olacaks\u0131n\u201d dedi. D\u00fcnyalar benim olmu\u015ftu. Maksad\u0131m has\u0131l olmu\u015ftu. B\u00f6ylece vefat edene kadar dedemin mektuplar\u0131n\u0131 ben yazd\u0131m. Sadece o mu, mahalledeki t\u00fcm Kazaklar mektuplar\u0131n\u0131 bana yazd\u0131r\u0131yordu art\u0131k.<\/p>\n\n\n\n

Dolay\u0131s\u0131yla M\u00fcnih\u2019teki s\u0131navda Amerikal\u0131 g\u00f6revliye \u201cHangi alfabeyle yazay\u0131m\u201d diye sormak ihtiyac\u0131 has\u0131l olmu\u015ftu. Amerikal\u0131 da dedi ki: \u201cBen T\u00fcrkologum. Bahsetti\u011fin \u00fc\u00e7 alfabenin \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fc de okurum. \u0130stedi\u011fin alfabeyle yaz.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Bakt\u0131m H\u00fcrriyet Radyosu Kazak servisinde her yerde Kazakistan\u2019dan gelen Kiril harfli gazete, dergi ve kitaplar var. Ben de Kiril harfleriyle yazd\u0131m s\u0131nav ka\u011f\u0131d\u0131na terc\u00fcmelerimi. Bir de ben Tarih B\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc bitirdikten sonra y\u00fcksek lisansa ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131m. Ders veren hocalar\u0131m\u0131zdan Prof. Dr. Mehmet Saray \u201cRus\u00e7a \u00f6\u011frenmeden Orta Asya ve Kazakistan tarihi \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaz\u201d demi\u015f ve bize Bulgaristan\u2019dan g\u00f6\u00e7men olarak gelen ve Rus\u00e7as\u0131 iyi olan bir turist rehberini Rus\u00e7a \u00f6\u011fretmeni olarak tavsiye etti. Y\u00fcksek Lisans yapan be\u015f \u2013 alt\u0131 \u00f6\u011frenci o ki\u015fiden saat \u00fccretini \u00f6deyerek Rus\u00e7a dersleri ald\u0131k. Rus alfabesinin bir \u00f6zelli\u011fi matbu yaz\u0131s\u0131 ile el yaz\u0131s\u0131n\u0131n birbirinden farkl\u0131 olmas\u0131d\u0131r. Sonradan \u00f6\u011frendi\u011fime g\u00f6re, benim Kiril el yaz\u0131s\u0131 bilmem de Amerikal\u0131 g\u00f6revlinin ho\u015funa gitmi\u015f. M\u00fcnih\u2019teki H\u00fcrriyet Radyosu\u2019nun sadece bir radyo de\u011fil, ayn\u0131 zamanda b\u00fcy\u00fck bir SSCB Ara\u015ft\u0131rma Merkezi ve muazzam bir k\u00fct\u00fcphanesinin de oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcnce, fikrimizi de\u011fi\u015ftirdik ve burada \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131n Kazak tarihi bilgimi artt\u0131rmak a\u00e7\u0131s\u0131ndan yararl\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 anlad\u0131m. B\u00f6ylece s\u0131nav\u0131 kazand\u0131ktan sonra burada \u00e7al\u0131\u015fmaya karar verdim.<\/p>\n\n\n\n

\"4_106\"\/<\/figure>\n\n\n\n

Hocam 40\u2019a yak\u0131n \u00e7ok de\u011ferli kitaplara imza att\u0131n\u0131z.  Sizin kitap yazmada muhakkak \u00f6zel tecr\u00fcbeleriniz vard\u0131r, bunlardan bahseder misiniz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ufkumuzu geni\u015fletmek i\u00e7in kitap okumak, bilgi almak zorunday\u0131z. Bilgilenmek, insan i\u00e7in hava, su ve yemek kadar ihtiya\u00e7t\u0131r. Ben bilgilenme ile beslenme aras\u0131nda benzerlikler oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fcm. \u00d6rne\u011fin beslenmeyle v\u00fccudumuzun temel ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lar\u0131z. Ancak, vitamin, protein, karbonhidrat ve kalori vs alaca\u011f\u0131z diye tats\u0131z tutsuz g\u0131da maddelerini zoraki mi yeriz? Yoksa g\u00fczel bir sofra haz\u0131rlay\u0131p hem g\u00f6ze, hem dama\u011fa hitap eden lezzetli yiyecekleri mi yeriz? Tabii ki ikincisi. \u0130\u015fte kitapta \u00f6yledir. Bilgi y\u00fckl\u00fc diye \u00fcslupsuz, T\u00fcrk\u00e7esi iyi olmayan kitaplar\u0131 millete i\u015fkence ederek okutman\u0131n anlam\u0131 yoktur.<\/p>\n\n\n\n

Dolay\u0131s\u0131yla ben bir kitab\u0131 yazarken insanlar bilgi als\u0131n, bilgi al\u0131rken de ho\u015f\u00e7a vakit ge\u00e7irsin diye ak\u0131c\u0131 ve g\u00fczel bir T\u00fcrk\u00e7e ile yazmaya itina g\u00f6steriyorum. \u00d6yle ki, insanlar kitab\u0131 okurken zaman\u0131n nas\u0131l ge\u00e7ti\u011fini fark etmesin. Tabii bu kolay bir i\u015f de\u011fildir. Peki hocam siz bunu ba\u015farabildiniz mi diye soracaks\u0131n\u0131z. Eh, san\u0131yorum bunu ba\u015fard\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc, kitaplar\u0131m\u0131 okuyan bir\u00e7ok kimse bana \u201cHocam \u00e7ok g\u00fczel yazm\u0131\u015fs\u0131n\u0131z. Rahat okunuyor. Bir ba\u015flad\u0131m, elimden b\u0131rakamad\u0131m\u201d dedi.<\/p>\n\n\n\n

Bu ba\u015far\u0131n\u0131z\u0131n daha somut bir kan\u0131t\u0131 var m\u0131 derseniz, o da var. Hi\u00e7 unutmuyorum, ba\u015f\u0131mdan \u015f\u00f6yle bir olay ge\u00e7ti. Cengiz Da\u011fc\u0131 kitab\u0131m \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra, beni K\u0131r\u0131m T\u00fcrkleri Derne\u011fi davet etti. 2006 senesiydi. Dernekten  \u201cHocam bize bir Cengiz Da\u011fc\u0131 konferans\u0131 verin, hem de kitab\u0131 burada tan\u0131tal\u0131m\u201d dediler. Ben de kabul ettim. Dernekte konferans\u0131 yapt\u0131k, kitab\u0131n sat\u0131\u015f\u0131 da oldu. 15 g\u00fcn sonra ayn\u0131 yerde bir arkada\u015f\u0131m\u0131n konferans\u0131 vard\u0131. Onu dinlemeye gittim. Biliyorsunuz K\u0131r\u0131m Tatar Derne\u011fi\u2019nde konferanstan sonra \u00e7i\u011f b\u00f6rek ikram\u0131 olur. Bunun i\u00e7in \u00fcst kata \u00e7\u0131kt\u0131k. Orada yemek yerken 45 ya\u015flar\u0131nda bir beyefendi geldi. \u201cHocam durun size bir sar\u0131lay\u0131m, \u00f6peyim. Size te\u015fekk\u00fcr\u00fcm sonsuz\u201d dedi. Ben \u015fa\u015f\u0131rd\u0131m, \u201cHayrola ne te\u015fekk\u00fcr\u00fc?\u201d diye sordum. \u201cSizin sayenizde hayat\u0131mda ilk defa bir kitab\u0131 ba\u015ftan sona okuyup bitirme \u015ferefine nail oldum. 15 g\u00fcn \u00f6nce tan\u0131tt\u0131\u011f\u0131n\u0131z kitab\u0131 ald\u0131m ve sayenizde kitab\u0131 sonuna kadar okuyup bitirdim\u201d, – dedi.<\/p>\n\n\n\n

Daha \u00f6nce hi\u00e7 kitap bitirememi\u015f mi? (g\u00fcl\u00fc\u015fmeler)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bitirememi\u015f. Sonra okuyucum \u015f\u00f6yle devam etti: \u201cKitab\u0131 \u00e7ok severim. Fakat bir t\u00fcrl\u00fc sonuna kadar okuyamad\u0131m. Kitab\u0131 iki-\u00fc\u00e7 sayfa okuduktan sonra uykum gelir ya da can\u0131m s\u0131k\u0131l\u0131r f\u0131rlat\u0131r atar\u0131m. Ama sizin kitab\u0131 elime ald\u0131ktan sonra b\u0131rakamad\u0131m. Okuduk\u00e7a okumak istedim ve kitab\u0131 bitirdim. Allah sizden raz\u0131 olsun.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Bundan sonrada okur art\u0131k hocam,  bitirir in\u015fallah.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tabi kitap okumak al\u0131\u015fkanl\u0131kt\u0131r. Belli bir ya\u015ftan sonra ba\u015flayanlara kitap okumak zor gelir. K\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015ftan itibaren al\u0131\u015fkanl\u0131k edinirseniz, en zor kitab\u0131 bile okursunuz. Kitap yazmada benim H\u00fcrriyet radyosundaki gazetecilik deneyimim \u00e7ok yararl\u0131 oldu. G\u00fcnde iki makale yazard\u0131m. Hesap ettim \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m yedi y\u0131lda 3.500 makale yazm\u0131\u015f\u0131m. \u0130nsan ne kadar \u00e7ok yazarsa, kalemi o kadar \u00e7ok kuvvetlenip ak\u0131c\u0131 hale geliyor. O a\u00e7\u0131dan rahat\u0131m. Benim doktora tezimin kitapla\u015fm\u0131\u015f haline de \u201chocam bu \u00e7ok rahat okunuyor\u201d derler. Hatta bir keresinde biri bana \u015f\u00f6yle dedi: \u201cBu bilimsel kitap say\u0131lmaz\u201d dedi. \u201cNi\u00e7in\u201d diye sorunca \u201c\u00c7ok rahat anla\u015f\u0131l\u0131yor\u201d dedi. Demek ki, bilimsel eserin anla\u015f\u0131lmaz olmas\u0131 laz\u0131mm\u0131\u015f! Ya da bilimsel eseri halk anlamamal\u0131ym\u0131\u015f! \u00c7ok yanl\u0131\u015f bir d\u00fc\u015f\u00fcnce. Bilim kitlelere ula\u015fmazsa, o \u00fclke kalk\u0131n\u0131r m\u0131? Ne yaz\u0131k ki, bunu s\u00f6yleyen bir \u00fcniversite hocas\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Bu tabuyu da y\u0131kt\u0131n\u0131z bence hocam.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Hocam her \u015fey anla\u015f\u0131l\u0131yor, bunu \u00e7ocukta okursa anlar, bu bilimsel de\u011fil diyor.<\/p>\n\n\n\n

Anlas\u0131n ki, okusun \u00f6\u011frensin, ama\u00e7 o zaten. Hocam gen\u00e7lere ne \u00f6nerirsiniz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu g\u00fcn\u00fcm\u00fcz f\u0131rsatlar d\u00fcnyas\u0131. Bunu sa\u011flayan internet \u00e7a\u011f\u0131, bilgi \u00e7a\u011f\u0131 olmas\u0131. \u0130nsanlar\u0131n kendi kendini yeti\u015ftirmesi \u00e7ok uygun ortam ve ara\u00e7lar mevcut. Gen\u00e7leri bunlar\u0131 de\u011ferlendirmeli ve zaman\u0131 iyi kullanmalar\u0131, okuldaki, \u00fcniversitedeki e\u011fitimle yetinmemeleri, onun \u00fcst\u00fcne \u00e7\u0131kmalar\u0131 gerekiyor. Bunlar\u0131 yapt\u0131klar\u0131 zaman ba\u015far\u0131l\u0131 olurlar yoksa bug\u00fcnk\u00fc \u00e7a\u011f\u0131m\u0131zda tahsil imkanlar artt\u0131. \u0130\u015f bulmada rekabet had safhada. Bug\u00fcn en yoksul insan\u0131n bile tahsil imkan\u0131 var. \u00c7\u00fcnk\u00fc, alt d\u00fczey gelir seviyesindeki ailenin \u00e7ocuklar\u0131na devlet burs veriyor, orta gelir d\u00fczeyinde ise kredi veriyor. Okuyam\u0131yorum diyenler sa\u011fl\u0131k ve ailevi vs. sebepler d\u0131\u015f\u0131nda do\u011fru s\u00f6ylemiyor, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde herkes okuyabiliyor. Dolay\u0131s\u0131yla \u015fimdi herkesin neredeyse \u00fcniversite diplomas\u0131 var ve rekabet \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc. Ekmek eskiden arslan\u0131n a\u011fz\u0131ndayd\u0131, \u015fimdi ise midesinde. Gen\u00e7lerin bu rekabetten s\u0131yr\u0131lmas\u0131 i\u00e7in kendilerini \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc geli\u015ftirmesi laz\u0131m. \u00dcniversite e\u011fitimiyle yetinmeyecekler, ama illa Avrupa\u2019ya Amerika\u2019ya gitmeye de gerek yok. \u0130nternette b\u00fct\u00fcn e\u011fitimler var. Kendi kendine yabanc\u0131 dil bile \u00f6\u011frenmek m\u00fcmk\u00fcn. Her t\u00fcrl\u00fc alanda uzmanla\u015fmak i\u00e7in \u00f6zel siteler, bloglar var. Bilgiler e-kitap olarak da var, video olarak da var. Burada tek sorun gen\u00e7lerin zaman\u0131n\u0131 bunlara kanalize edebilmesi. Yani gen\u00e7ler zaman\u0131n\u0131 sadece internetteki oyun ve zaman \u00f6ld\u00fcrme ara\u00e7lar\u0131yla harcamamal\u0131. B\u00f6yle yaparlarsa, vakitlerini bo\u015f \u015feylerle harcam\u0131\u015f olurlar ve cahil, bilgisiz kal\u0131rlar. Bu sebeple internet denen olay hem yararl\u0131, hem de zararl\u0131d\u0131r. \u0130lla gen\u00e7ler oyun oynamas\u0131nlar, sosyal medyada olmas\u0131nlar da demiyorum. Hatta bunlar\u0131 yaps\u0131nlar, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc kullan\u0131l\u0131rsa bunlar da yararl\u0131d\u0131r. Fakat devaml\u0131 oyun ve sosyal medya olursa, o zaman kaybederler.<\/p>\n\n\n\n

Ayr\u0131ca gen\u00e7lerin photoshop, kamera \u00e7ekimi ve video montaj gibi g\u00f6rsel malzemeyi i\u015fleyen programlar\u0131 da mutlaka \u00f6\u011frenmeleri laz\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00fcn\u00fcm\u00fczde alg\u0131 \u00f6nemli oldu. Art\u0131k her \u015feyin resimlerle anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve bir alg\u0131 olu\u015fturuldu\u011fu bir d\u00f6nemdeyiz.<\/p>\n\n\n\n

Bunlar bilimsel etkinliklerde de yararl\u0131 oluyor. Mesela sempozyum veya konferans afi\u015flerimi kendim haz\u0131rlar\u0131m. Derslerimde kulland\u0131\u011f\u0131m slaytlardaki harita ve grafik gibi g\u00f6rsel malzemeyi de kendim haz\u0131rlar\u0131m. Bu hem h\u0131zl\u0131 oluyor, hem de paradan tasarruf ediyorsunuz. \u00dcniversitelerde bu tip \u015feylere pek b\u00fct\u00e7e ayr\u0131lm\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla reklam ajans\u0131na afi\u015f tasarlatmak i\u00e7in para vermenin imkanlar\u0131 \u00e7ok k\u0131s\u0131tl\u0131. O yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 zaman da etkinli\u011finizi duyuram\u0131yorsunuz. \u00d6zetle gen\u00e7lere tavsiyemiz, kendilerini \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc e\u011fitecekler. Her \u015feyi okuldan, \u00fcniversiteden beklemeyecekler. Bunun i\u00e7in \u00e7ok ama \u00e7ok okumal\u0131 ve interneti zaman \u00f6ld\u00fcrme de\u011fil, bilgi arac\u0131 olarak kullanmay\u0131 \u00f6\u011frenmeliler. K\u0131saca s\u00f6ylemek gerekirse, internet ve sanal teknolojinin k\u00f6lesi de\u011fil, efendisi olsunlar.<\/p>\n\n\n\n

Hocam \u00e7ok te\u015fekk\u00fcr ederim.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ben te\u015fekk\u00fcr ederim.<\/p>\n\n\n\n

\"Kara\"\/<\/figure>\n\n\n\n

Prof. Dr. Abdulvahap Kara<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Abdulvahap Kara 19 Kas\u0131m 1961 tarihinde \u0130stanbul’da d\u00fcnyaya geldi. Gazipa\u015fa \u0130lkokulu, Abd\u00fclhak Hamit Ortaokulu, Ye\u015filk\u00f6y Ticaret Lisesi, 1982 senesinde Bo\u011fazi\u00e7i \u00dcniversitesi Elektronik Y\u00fcksek Teknisyenli\u011fi’nden mezun oldu. 1982-1985 Ye\u015filk\u00f6y Atat\u00fcrk Havaliman\u0131 DHM\u0130 Elektronik B\u00f6l\u00fcm\u00fcnde vazife yapan Kara, 1986 senesinde \u0130stanbul \u00dcniversitesi Fen-Edebiyat Fak\u00fcltesi Tarih b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc bitirdi. 1987-1988 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Osmanl\u0131 Devlet Ar\u015fivlerinde vazife yapt\u0131ktan sonra, Almanya’n\u0131n M\u00fcnih \u015fehrinde bulunan H\u00fcrriyet Radyosu’nda 1988-1995 senelerinde Kazak T\u00fcrk\u00e7esi yay\u0131nlarda edit\u00f6r olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n

1997 senesinde Mimar Sinan \u00dcniversitesi Sosyal Bilimler Enstit\u00fcs\u00fcnde Kazakistan’da 1986 Almat\u0131 Olaylar\u0131n\u0131n \u0130\u00e7y\u00fcz\u00fc ve Etkileri ba\u015fl\u0131kl\u0131 teziyle y\u00fcksek lisans e\u011fitimini ve 2002 senesinde de doktoras\u0131n\u0131 tamamlad\u0131. Doktora tezi ayn\u0131 sene T\u00fcrkistan Ate\u015fi Mustafa \u00c7okay’\u0131n Hayat\u0131 ve M\u00fccadelesi ismiyle yay\u0131nland\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Kas\u0131m 2006 tarihinde do\u00e7ent, Kas\u0131m 2012 tarihinde profess\u00f6r olan Kara’n\u0131n Gamal\u0131 Ha\u00e7 ile K\u0131z\u0131ly\u0131ld\u0131z Aras\u0131ndaki Yazar Cengiz Da\u011fc\u0131 (\u0130stanbul, 2006), Kazakistan’\u0131n Yeniden Do\u011fu\u015fu 1986 Aral\u0131k Olaylar\u0131 (\u0130stanbul, 2006),T\u00fcrk \u0130\u015f Adamlar\u0131 ve Yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131 i\u00e7in Kazakistan Rehberi (\u0130stanbul, 2008), \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn S\u00f6nmez Ruhu Nurgocay Batur’un Osman Batur Hakk\u0131ndaki Hat\u0131ralar\u0131 (Astana, 2009), Avrasya’n\u0131n Y\u00fckselen Y\u0131ld\u0131z\u0131 Kazakistan (Do\u00e7. Dr. Okan Ye\u015filot ile birlikte, \u0130stanbul, 2011), Turgut \u00d6zal ve T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 T\u00fcrkiye \u2013 T\u00fcrk Cumhuriyetleri \u0130li\u015fkileri 1983-1993, (\u0130stanbul, 2012) telif ve Eski Devirlerden G\u00fcn\u00fcm\u00fcze Kazakistan ve Kazaklar (2007), Prof. Dr. Nemat Kelimbetov’un T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131n\u0131n Ortak Edebi Eserleri (2010), Hasetlik (2011), Ya\u015fl\u0131l\u0131k (2011) ve O\u011fluma Mektuplar (2011) \u00e7eviri kitaplar\u0131 ile T\u00fcrkiye ve Kazakistan’da yay\u0131nlanm\u0131\u015f \u00e7ok say\u0131da makalesi bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Kara’n\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 \u00f6d\u00fcller:<\/p>\n\n\n\n

– T\u00fcrkiye Yazarlar Birli\u011fi Biyografi \u00d6d\u00fcl\u00fc (2002)<\/p>\n\n\n\n

– Almat\u0131 Valili\u011fi \u015eeref \u00d6d\u00fcl\u00fc (2007)<\/p>\n\n\n\n

– Kazakistan Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Astana \u015eehri 10. Y\u0131l\u0131 Madalyas\u0131 (2008)<\/p>\n\n\n\n

– Kazakistan K\u00fclt\u00fcr ve Enformasyon Bakanl\u0131\u011f\u0131 Dil Komitesi’nin \u201cKazak T\u00fcrk\u00e7esine Hizmet\u201d Madalyas\u0131 (2008)<\/p>\n\n\n\n

– Kazakistan’\u0131n Jas Kazak \u00dcni Gazetesi \u201cDiyasporada Y\u0131l\u0131n Adam\u0131\u201d (2010)<\/p>\n\n\n\n

– T\u00dcRKSOY \u015eair Kas\u0131m Amancolov’un 100. Y\u0131l\u0131 Madalyas\u0131 (2011)<\/p>\n\n\n\n

– Kazakistan E\u011fitim ve Bilim Bakanl\u0131\u011f\u0131 Kazakistan Bilimine Hizmet Madalyas\u0131 (2011)<\/p>\n\n\n\n

– Kazakistan Ankara B\u00fcy\u00fckel\u00e7ili\u011fi Kazakistan \u2013 T\u00fcrkiye \u0130li\u015fkilerine Hizmet Madalyas\u0131 (2011)<\/p>\n\n\n\n

– Kazakistan Yazarlar Birli\u011fi ve Kazakistan Yay\u0131nc\u0131lar Birli\u011fi’nin \u201cKazak K\u00fclt\u00fcr\u00fcne Hizmet\u201d Madalyas\u0131 (2014)<\/p>\n\n\n\n

  • \"\"<\/figure><\/li>
  • \"\"<\/figure><\/li>
  • \"\"<\/figure><\/li>
  • \"\"<\/figure><\/li>
  • \"\"<\/figure><\/li>
  • \"\"<\/figure><\/li>
  • \"\"<\/figure><\/li>
  • \"\"<\/figure><\/li>
  • \"\"<\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Mimar Sinan \u00dcniversitesi Tarih B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00f6\u011fretim \u00fcyesi Prof. Dr. Abdulvahap Kara hocam\u0131z, \u00f6rnek bir insan ve muhte\u015fem bir hoca tarihimiz ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz konusunda yapt\u0131\u011f\u0131 benzersiz \u00e7al\u0131\u015fmalar ve yeti\u015ftirdi\u011fi de\u011ferli \u00f6\u011frenciler i\u00e7in ve t\u00fcm T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 i\u00e7in \u00e7ok de\u011ferli. Yazd\u0131\u011f\u0131 makalerle, kitaplarla ve verdi\u011fi konferanslarla bizlere atayurdumuzun de\u011ferlerini tan\u0131tan Abdulvahap Kara hocama  ve onun izinden y\u00fcr\u00fcyen […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2145,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[17],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.papatyafunda.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2142"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.papatyafunda.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.papatyafunda.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.papatyafunda.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.papatyafunda.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2142"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.papatyafunda.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2142\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2152,"href":"https:\/\/www.papatyafunda.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2142\/revisions\/2152"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.papatyafunda.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2145"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.papatyafunda.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2142"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.papatyafunda.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2142"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.papatyafunda.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2142"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}